A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Vogel, Friedrich Machiel

Geboren op 23 mei 1909 te Zwijndrecht
Omgebracht op 10 augustus 1944 in Kamp Vught, 35 jaar

Van Duitschen bloed

Frits Vogel is een zoon van Zwijndrechtenaar Willem Vogel en Anna Kevelmann, een koopmansdochter uit het Duitse Diersfordt. Wanneer de oorlog uitbreekt is Vogel vertegenwoordiger van de firma A.L. Verhagen Graanhandel, die is gevestigd in Naaldwijk, waar hij ook woont. Hij wordt er actief in de verspreiding van het verzetsblad Vrij Nederland, gaat hulp verlenen aan joden en onderduikers en is ook bij gewapend verzet betrokken.

Van Vrij Nederland naar Trouw

Tegenstellingen over de inhoud van het blad en over de verhouding tussen redactie en verspreidingsorganisatie hebben eind 1942 een breuk in Vrij Nederland tot gevolg. Die leidt begin 1943 tot de oprichting van de verzetskrant Trouw, die van orthodox-protestantse signatuur is. Vogel, van gereformeerde huize, sluit zich bij het nieuwe blad aan. Inmiddels wordt hij door de Duitsers gezocht. In Naaldwijk is de grond te heet voor zijn voeten geworden. In maart 1943 gaat hij bij zijn moeder wonen, aan de Rotterdamseweg in Zwijndrecht. Vogels vader is anderhalf jaar eerder overleden.

Spektakel in Den Bosch

Eind september 1943 lopen drie topverspreiders van Trouw op het Utrechtse Stationsplein in de val. Eén van hen, Arie Speelman, weet weg te komen. De andere twee, Speelmans neef Eike en Kees Streef, worden neergeschoten. Eike Speelman is lichtgewond en wordt naar de Haarense Polizeigefängnis overgebracht. Streef heeft een kogel in zijn long gekregen en wordt in het Stads en Academisch Ziekenhuis opgenomen. Anderhalve week later wordt Streef naar het Kriegslazarett in Den Bosch overgebracht, waaruit hij op 16 oktober 1943 op spectaculaire wijze wordt bevrijd. Vogel en mede-Trouwverspreider Rudy van Baarle behoren tot de bevrijdingsploeg.

Bevrijder wordt gearresteerd

Op de spectaculaire actie volgen echter arrestaties. Ook Vogel wordt gegrepen. Op dinsdagmorgen 19 oktober 1943 haalt de SD hem uit een diepe muurkast in het huis van zijn moeder in Zwijndrecht. Vier dagen wordt Vogel op de Rotterdamse SD-Aussenstelle aan de Heemraadssingel vastgehouden. Vervolgens wordt hij naar de strafgevangenis in Breda overgebracht, om op 25 oktober 1943 in Haaren te belanden. Daar zit Vogel driekwart jaar, tot eind juli 1944, wanneer hij naar Kamp Vught wordt vervoerd. Op 5 augustus wordt hij er ter dood veroordeeld. Een gratieverzoek, waarin zijn ‘Volksdeutsche’ afkomst wordt benadrukt, mag niet baten. Vogel wordt op 10 augustus 1944, samen met zestien andere Trouw-verspreiders, gefusilleerd. Zes verspreiders zijn de vorige dag al doodgeschoten.

Bronnen:

  • Onderzoek en tekst: Peter Bak
  • archief Trouw, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) van de Vrije Universiteit
  • Sterbebuch 1944
  • Erelijst van gevallenen 1940-1945