A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Spits, Johannes Herman

Geboren op 18 maart 1916 te Fort de Kock
Omgebracht op 10 augustus 1944 in Kamp Vught, 28 jaar

Student indologie

Joop Spits wordt geboren in Fort de Kock op West-Sumatra, waar zijn vader bestuursambtenaar is en tot gouverneur zal opklimmen. Ook Joop ambieert een carrière in het Indische bestuursapparaat. Hiertoe gaat hij indologie studeren aan de rijksuniversiteit van Leiden. In november 1940, een halfjaar na de Duitse inval, breekt aan de Leidse universiteit een studentenstaking uit, als protest tegen het ontslag van de joodse docenten. De universiteit wordt gesloten. Spits zet zijn studie voort aan de Utrechtse rijksuniversiteit, waar hij ook afstudeert.

Verspreider van Trouw

Inmiddels is Spits verspreider geworden van het verzetsblad Trouw, dat sinds begin 1943 verschijnt. Hij geeft mede leiding aan de verspreidingsorganisatie in de provincie Utrecht, soms contre coeur. Trouw is orthodox-protestants van karakter, terwijl Spits in een vrijzinnig-hervormd gezin is opgegroeid. De rechtzinnige inhoud van het blad wekt af en toe weerzin op, maar de verzetsgeest die Trouw ventileert maakt voor Spits, die ook in de hulpverlening aan onderduikers, joden en neergeschoten piloten actief is, veel goed.

Arrestatie in Apeldoorn

In november 1943 wordt Spits op heterdaad betrapt als hij op het station van Apeldoorn pakken met Trouw-kranten in de trein zet. Hij komt in de SD-Polizeigefängnis in het Noord-Brabantse Haaren terecht, waar het contingent opgepakte Trouw-verspreiders in de maanden die volgen gestaag groeit. In december 1943 en januari 1944 worden alleen al twaalf verspreiders gearresteerd. Uiteindelijk heeft de SD in de zomer van 1944 vierentwintig verspreiders in handen. Ze worden op 5 augustus 1944, een week nadat ze naar Kamp Vught zijn overgebracht, ter dood veroordeeld. Eén van hen krijgt gratie. Zes van de ter dood veroordeelden worden op 9 augustus 1944 gefusilleerd; de zestien anderen de volgende dag, onder wie Joop Spits.

Bronnen:

  • Onderzoek en tekst: Peter Bak
  • archief Trouw, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) van de Vrije Universiteit
  • Familie Spits
  • Sterbebuch 1944