A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Förster, Janette

Geboren te Elburg op 21 december 1867
Omgekomen in Kamp Vught op 25 april 1943, 75 jaar

Janette Förster wordt in 1867 geboren als tweede dochter van Joachim Mozes Förster en Hendrina van Gelder. Het gezin telt uiteindelijk zeven kinderen, vier zoons en drie dochters. Eén zoon overlijdt als baby.

Joachim is koopman en heeft ook een winkel in galanterieën aan de Jufferenstraat nummer 10 in Elburg, waar ook het gezin woont. Bovendien is Joachim vanaf 1879 voorzanger in de joodse gemeente van Hattem. In 1904 wordt kort aandacht besteed aan het feit dat Joachim dat al 25 jaren geheel belangeloos heeft gedaan.

Twee broers van Janette stichten een eigen gezin en verlaten Elburg. Haar vader Joachim sterft op 71-jarige leeftijd in 1912. Na de Eerste Wereldoorlog wordt een klein meisje, Anna Schapira, in het gezin Förster opgenomen dat door haar ouders naar Nederland wordt gestuurd om aan te sterken. Ze woont er geruime tijd en gaat in Elburg naar school. Moeder Hendrina sterft in 1926 op 88-jarige leeftijd. Janette, haar oudere zus Schoontje , haar jongere zus Carolina en haar jongste broer Isidor blijven ongehuwd. Ze leven van de galanterieënwinkel in de Jufferenstraat. Isidor wordt voorzitter van de joodse gemeente in Elburg, hij kan goed met mensen omgaan. Anna wordt onderwijzeres op de school in Elburg waar ze als kind heeft gezeten.

In januari 1942 wordt Isidor vertegenwoordiger van de Joodsche Raad in Elburg. De verzetsgroep Elburg biedt de Försters aan om onder te duiken. Ze zijn er onzeker over en willen graag bij elkaar blijven maar vier personen onderbrengen op één duikadres is niet mogelijk, te gevaarlijk.
In april 1943 wordt de maatregel afgekondigd dat alle joden de Nederlandse provincies moeten verlaten en zich moeten melden in kamp Vught. Op 9 april 1943 gaan Janette, Schoontje, Carolina en Isidor op reis en komen nog dezelfde dag aan in kamp Vught. De zorgvuldig ingepakte bagage nemen ze niet zelf mee maar wordt bij het kamp afgeleverd.

De omstandigheden in het overvolle kamp zijn voor de bejaarde Försters verre van makkelijk. De jongste, Isidor, is 64 jaar en de oudste, Schoontje, al 77. Janette raakt uitgeput, wordt ziek en adequate medische voorzieningen ontbreken. Twee weken na haar aankomst in het kamp overlijdt Janette, om kwart voor zes in de vroege ochtend van 25 april 1943.

Lang blijven haar zussen en broer niet in Vught. Via kamp Westerbork gaan ze alle drie op 11 mei 1943 op transport naar Sobibor. Schoontje, Carolina en Isidor worden direct na aankomst op 14 mei 1943 in de gaskamer van Sobibor om het leven gebracht.

Anna Schapira ziet Janette, Schoontje, Carolina en Isidor voor het laatst op het station in Utrecht, waar zij ze ontmoet op hun doorreis naar kamp Vught. Anna overleeft de kampen en keert naar Elburg terug. Uiteindelijk vestigt ze zich na verschillende verhuizingen in Israël. In 1993 komt ze nog één keer naar Elburg om in de voormalige synagoge een tentoonstelling te openen over joods leven in Elburg. Ze vertelt dan nog veel te denken aan de buitengewoon lieve familie Förster en haar gelukkige tijd in Elburg. Anna overlijdt in 1997 in Tel Aviv.

Heeft u meer gegevens en/of een foto? Laat het ons weten: uw informatie is welkom via info(at)nmkampvught.nl

Bronnen:

  • Willem van Norel, Museum Sjoel Elburg. In het najaar van 2014 verschijnt een boek over Joods leven in Elburg.
    Museum Sjoel Elburg