A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Engelsen, Dionysius Jacob den

Engelen,-Dionysius-J_-vanGeboren op 1 april 1921 te Zevenbergen
Omgebracht op 10 augustus 1944 in Kamp Vught, 23 jaar

 

 

Gereformeerd winkeliersgezin

Nies den Engelsen is de één na jongste in een gereformeerd gezin dat zes kinderen telt en in het West-Brabantse Zevenbergen woont. Zijn vader en moeder bestieren er een manufacturenwinkel. Nies is vijf jaar oud wanneer zijn vader overlijdt. Zijn moeder zet de winkel voort, maar kampt met een slechte gezondheid. Veel komt daarom neer op de schouders van de tweede oudere tienerzussen van Nies, die uiteindelijk zelf ook in de zaak werkzaam wordt.

In het verzet

Tijdens de meidagen van 1940 wordt de winkel, samen met het aanpalende woonhuis, door een bom getroffen. In 1942 kan de zaak worden heropend. Niet veel later wordt Nies, via de plaatselijke gereformeerde predikant ds. J.S. van de Weg, actief in het verzet. Als de grond Van de Weg te heet onder de voeten wordt, neemt Den Engelsen zijn plaats in, tot grote zorg van zijn moeder. Toch wordt hij in 1943 ook als verspreider van de verzetskrant Trouw actief en begint dan zelf eveneens de adem van de Duitsers in zijn nek te voelen.

Gearresteerd en mishandeld

De arrestatie, in september 1943, van de Zeeuwse verspreider Kees de Graaff, die ook in West-Brabant voor Trouw heeft gewerkt, vormt voor Den Engelsen een regelrechte bedreiging. Hij maakt een uiterst gespannen indruk. Zijn broers en zussen smeken hem zich uit de voeten te maken, maar hij wil niet wijken. Op 23 oktober 1943 wordt Den Engelsen gearrresteerd. In Haaren, in de SD-Polizeigefängnis, wordt hij door Kriminalsekretär Erich Gottschalk, die met de opsporing van Trouw is belast, zwaar mishandeld. Gottschalk denkt dat zijn informant, een doorgeslagen Trouw-verspreider die onder meer De Graaff heeft verraden, door Den Engelsen is geliquideerd en koelt zijn woede aan hem. De informant is echter nog in leven, maar zit ondergedoken.

Ziek voor het Standgericht

Wanneer de Trouw-gevangenen eind juli 1944 naar Kamp Vught worden overgebracht, blijft Den Engelsen aanvankelijk zwaar ziek in Haaren achter. Op 5 augustus 1944 wordt hij alsnog naar Vught vervoerd en staat hij met drieëntwintig medeverspreiders voor het SS-Standgericht X terecht, dat voor de Trouw-zaak speciaal vanuit Velp is overgekomen. Alle verspreiders krijgen de doodstraf. Eén van hen zal gratie krijgen. Den Engelsen wordt op 10 augustus, ’s avonds tegen negenen, naar de fusilladeplaats gebracht en doodgeschoten, samen met vijftien andere verspreiders. De andere zes ter dood veroordeelden zijn de vorige avond gefusilleerd.

Bronnen:

  • Onderzoek en tekst: Peter Bak
  • archief Trouw, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) van de Vrije Universiteit
  • Corrie den Engelsen, zus van Nies
  • Sterbebuch 1944
  • Erelijst van Gevallenen 1940-1945
  • Hun naam leeft voort! Oorlogsslachtoffers verleenden hun naam aan straten en gebouwen / W.A. Brug. – Alphen aan den Rijn : Repro-Holland, 1989. ISBN 90-6471-227-1
  • Zevenbergen 50 jaar bevrijd : erfgoed van de levenden / J. de Groot. – Zevenbergen : Oudheidkundige Kring, 1994