A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Bergh, Roelof K. van den

Geboren te Amersfoort op 29 september 1920
Omgebracht in Kamp Vught op 29 juli 1944, 23 jaar

Vóór de oorlog is Roelof als student lid van de sociëteit Societas Studiosorum Reformatorum, waar hij Reint Dijkema leert kennen. Samen met Reint zal Roelof tijdens de bezetting verschillende overvallen in Groningen gaan uitvoeren.

Witte Brigade

Later vertrekt Roelof naar Rotterdam, van daaruit neemt hij in het zuiden van ons land actief deel aan het verzet. Roelof staat onder andere in contact met de Witte Brigade, een verzetsgroep uit België. Ondanks zijn jeugdige leeftijd weet Roelof vele tegenslagen te overwinnen en anderen in moeilijke tijden bij te staan. Ter ondersteuning aan een wapendropping voor de KP-Peter uit Schiedam neemt Roelof ook aan deze actie deel, wat hem echter fataal zal worden. Peter van der Smit is een verzetsman uit Schiedam, die rond zijn persoon een KP-­groep heeft gevormd. Gebrek aan wapens is een van de problemen waar veel KP-groepen mee worstelen, zo ook de groep van Peter. Zodoende gaat Peter naarstig op zoek naar wapens, wat verstrekkende gevolgen zal hebben.

Vertrouwen

Eind mei 1944 gaat Peter met twee collega’s, onder wie Guus Kortbeek, naar Den Haag waar hij in een café een zeker Jan Nuyen zal ontmoeten. Guus zal samen met een collega in een café dat tegenover de ontmoetingsplaats van Peter en Nuyen is gelegen, de zaak in de gaten houden. Peter bespreekt de zaak met de anderen en ze komen tot de conclusie dat Nuyen te vertrouwen is. Op 15 juni 1944 zal Peter in zijn ouderlijk huis, in gezelschap van onder anderen Guus Kortbeek en Roelof van den Bergh, een ontmoeting hebben met de voor hen onbekende contactpersoon van Nuyen.

Dropping

Met deze onbekende zal een wapendropping in Voorthuizen worden besproken. Deze dropping gaat evenwel niet door, maar daarvoor in de plaats zal er op 16 juni een dropping in Helvoirt plaats gaan vinden. Nuyen is een soldaat waarmee Peter in de meidagen van 1940 heeft gediend en beiden zijn contact met elkaar blijven houden. Peter vertelt Nuyen in vertrouwen dat hij in het verzet actief is. Nuyen staat echter in contact met de beruchte V-man Adriaan Breed, die voor de SD werkte.

Garagehouder

Peter is op zoek naar andere verzetslieden die hem kunnen ondersteunen bij de dropping. Peter komt via zijn vriendin Grace in contact met garagehouder Van Meel uit Gorichem, die op zijn beurt weer contacten heeft met de chef van Garage Kreukniet. Kreukniet zal contact opnemen met Kees van der Sande, een verzetsman uit het Land van Heusden en Altena. Hierdoor kan Peter beschikken over zes verzetslieden die afkomstig zijn uit het Land van Heusden en Altena. Peter wordt door verschillende mensen gewaarschuwd, dat Nuyen niet te vertrouwen is. Niemand minder dan de beruchte SD’er Schreieder coördineert de val voor de groep van Peter.

Schuur

Schreieder heeft zijn sporen tijdens het beruchte Englandspiel verdiend. In samenwerking met de SD’er Frank van de SD Den Haag wordt Breed op de zaak gezet en weet tot Peter door te dringen. Schreieder is de persoon die het droppingsveld bij Helvoirt heeft uitgezocht. Breed heeft tot taak om Peter en de andere verzetslieden in een schuur te lokken die vlak bij het zogenaamde droppingsterrein ligt.

Argwaan

Ook de SD-‘s-Hertogenbosch zal van de partij zijn, zodat ongeveer dertig SD’ers aan de actie zullen meedoen. Omdat Peter toch argwaan krijgt gaat hij niet direct met zijn hele groep naar Hevoirt, maar stuurt drie verzetslieden vooruit om de omgeving te verkennen. De drie verzetslieden worden meteen ingerekend en bij een van hen wordt door Schreieder zoveel angst ingepeperd, dat deze met Breed terug gaat en de andere verzetslieden weet te overtuigen dat de kust veilig is. Na aankomst van Peter en zijn groep vindt een schotenwisseling plaats, waarbij Wim Kempers om het leven komt en Roelof van den Bergh zwaargewond wordt.

Boekje open

Na de oorlog heeft Schreieder een boekje open gedaan over Breed en de overval op de KP-Peter. Volgens Scheieder was zijn groep niet bewapend en zijn de schoten door de SD’ers uit ‘s-Hertogenbosch gelost. Nadat alle verzetsstrijders zijn opgepakt worden ze naar Kamp Vught gebracht en daar in de bunker opgesloten, waar ze door de SD langdurig worden ondervraagd. Vaak is tijdens zo’n verhoor een andere verzetsman aanwezig om deze te laten zien hoe bekentenissen worden afgedwongen.

Gefusilleerd

Om 5.00 u in de vroege morgen van 29 juli 1944 worden de volgende verzetslieden gefusilleerd: Jacob Advocaat, Jan Borsboom, Willem Johan Koene, Simon Lindhout, Peter van der Smit, Roelof van den Bergh, Jan Hak, Eustatius Adrianus Kortbeek, Marius Nederveen, Nico Hans Roelink, Wijwe Hendrik en Jan Steenhuis. Gelijktijdig wordt ook een jongen uit Eindhoven gefusilleerd, die bij een mislukte fietsvordering is opgepakt. Het stoffelijk overschot van Wim Kempers is ook naar Kamp Vught overgebracht en daar vermoedelijk verast.

Heeft u een foto? Laat het ons weten: uw informatie is welkom via info(at)nmkampvught.nl 

Bronnen:

  • Schaduwen over Schiedam, deel 2
  •  Bas van Bochove, Ser Louis, Herman Noordegraaf, Fonds Historische Publikaties Schiedam, i.s.m. Gemeente Archief Schiedam, blz. 9 t/m 37
  • Verzet in West-Brabant, Land van Heusden en Altena Den Biesbosch blz. 21122175186187