A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Baarschers, Hendrik

Geboren te Winterswijk op 5 augustus 1920
Omgebracht in Kamp Vught op 5 september 1944, 24 jaar

Boekhandel

Henk Baarschers groeit op in een gezin van zes kinderen, wonend boven de boekhandel in de Meddosestraat in Winterswijk. Hij heeft een opgewekt karakter met veel gevoel voor humor. Ook speelt hij uitstekend piano, schildert en verdiept zich in kunst. Henk wordt opgeleid tot boekhandelaar en loopt stage bij boekwinkels in Zwolle en Hengelo. Hij werkt ook in de boekhandel van zijn vader in Winterswijk.

Zijn militaire dienstplicht vervult Henk bij de Gele Rijders. Bij het uitbreken van de oorlog wordt hij ingezet bij vliegveld Valkenburg. In het voorjaar van 1943 wordt hij verplicht te gaan werken in Duitsland. Hij duikt onder. Via vrienden krijgt hij valse papieren en daarmee durft hij terug te keren naar Winterswijk. Vanaf dat moment sluit hij zich aan bij zijn vrienden in het verzet en wordt lid van een plaatselijke Knokploeg. Hun werk bestaat uit hulp aan onderduikers, vervalsen van papieren en het verspreiden van bonkaarten. De Knokploeg heeft banden met- en levert diensten aan de groep van tante Riek, bekend van de Landelijke Organisatie voor hulp aan onderduikers. Ook andere leden van het gezin Baarschers zijn bij het verzet betrokken. Een oudere broer zit ondergedoken in Hengelo en werkt daar in een drukkerij, een jongere zus helpt bonkaarten verspreiden en haalt verschillende keren een onderduiker uit het westen op. De ouders van Henk weten niet zoveel van zijn verzetswerk, maar als hij aangeeft dat er even mensen moeten onderduiken dan is er altijd plaats in de woning boven de boekhandel. Samen met twee vrienden pleegt Henk op 21 maart 1944 een inbraak in de bioscoop van Winterswijk met het doel materiaal te bemachtigen waarmee een zender kan worden gebouwd.

Het gaat mis

De inbraak in de bioscoop leidt naar knokploeglid Wim Koenen en later, doordat de vriendin van Wim onder druk wordt gezet, wordt ook Henk verraden. Henk wordt op 23 mei 1944 gearresteerd. Bij een inval in de boekhandel worden onder meer veel bonkaarten gevonden. Henk wordt op het politiebureau verhoord en mishandeld. De bonkaarten heeft hij ontvangen van Wim Lelieveld ( lid van de groep tante Riek ) en de stempels verwijzen naar Jacques Verhees die een stempelbedrijf heeft in Den Bosch. Ook zij worden opgebracht naar het politiebureau in Winterswijk. Deze drie mannen worden vervolgens overgebracht naar het Huis van Bewaring in Arnhem. Daar wordt Henk weer mishandeld, hij raakt gewond aan zijn benen maar hij laat verder niets los. Op 11 juni 1944 pleegt het verzet een overval op het Huis van Bewaring in Arnhem omdat daar een belangrijk lid van de Landelijke Organisatie gevangen zit. De celdeuren worden opengezet zodat de verzetsstrijders kunnen ontsnappen. Henk en Jacques Verhees, die in dezelfde cel zitten, besluiten niet te vluchten omdat ze bang zijn voor represailles tegen hun families. Nadat de verhoren ten einde zijn, worden Henk en zijn vrienden naar kamp Amersfoort overgebracht. Daar blijven ze enkele maanden.

Begin september 1944

Jacques Verhees en Wim Lelieveld worden vanuit Amersfoort op transport gezet naar Neuengamme. Beiden keren na de oorlog na vele ontberingen terug naar huis. Henk Baarschers echter wordt op 2 of 3 september op transport gezet naar Vught. Hij springt uit de trein, wordt beschoten, raakt weer gewond aan zijn benen en wordt weer in de trein gezet. Op 5 september 1944 wordt Henk in Vught gefusilleerd.

Bronnen:

  • Titia Toxopeus-Baarschers en Johan Baarschers, zus en broer van Henk Baarschers
  • Jacques Verhees, die na de oorlog de fam. Baarschers heeft geïnformeerd over de lotgevallen van   Henk in Arnhem en Kamp Amersfoort
  • internetsites over het verzet in Winterswijk